(brak tematu)

Wacław Kruszewski <waclawkruszewski37@gmail.com>	13:07 (17 minut temu)
do annakozak7

--

Z wyrazami szacunku

Wacław Kruszewski

https://waclawkruszewski.blogspot.com/Edukacja w czasach  zamierzchłych  

Inspiracją do napisania tego artykułu, była kolejna reforma edukacji i prośba mojego  wnuka, bym opowiedział, jak się uczyłem w szkole, która go niebawem czeka, jeśli  reforma pana Czarnka się spełni. Kacperka, co rozumiem, nie interesuje codzienne  wkuwanie, ale prawdziwe życie szkoły; jakie były w moich czasach zabawy i różne  atrakcje. 

Nie było ich wiele, jak na potrzeby młodych, ciekawych życia licealistów. Nasi  nauczyciele starali się jak mogli, by w tych siermiężnych czasach stworzyć nam w  miarę dobre warunki do nauki i wychowania. Nie było telewizji, nie było komputerów.  Raz w miesiącu przyjeżdżało do Sokołowa kino ruchome z filmem najczęściej  radzieckim. Jak był to film wojenny, szło wytrzymać, ale przeważnie stolicę  rolniczego powiatu uszczęśliwiano tematyką kołchozową. I z tym były problemy  natury wychowawczej; jakieś śmiechy, głośne komentarze. Gdy tylko zgasła żarówka  nad projektorem ustawionym pośrodku sali widowiskowej księży salezjanów,  zaczynały na sali buzować hormony. Chłopaki przesiadali się do sektora żeńskiego,  by korzystając z chwilowego zaciemnienia potrzymać swoją sympatię za rączkę, a co  bardziej odważni nawet za kolanko. Piski dziewcząt, głośne komentarze  zazdrośników, zagłuszały propagandę sielskiego kołchozowego życia w Związku  Radzieckim. Z trudem przychodziło nam później streszczanie sukcesów Miczurina i  jego genialnego ucznia Łysenki – tego, który opóźnił rozwój radzieckiej genetyki o 20  lat, jak na fali „pierestrojki” podały wiele lat później gazety. Pani prof. Wiśniewolska  okazywała jednak duże zrozumienie i tolerancję dla naszej skromnej wiedzy po tych  seansach, podobnie jak prof. Wojtkowski, który uczył nas geografii. Obowiązującym  wtedy podręcznikiem była „Geografia gospodarcza świata” Iwana Witwera (z 1953  roku), a w niej wszystko co najlepsze, to oczywiście w Związku Radzieckim. Trzeba  było wtedy dużej odwagi, by takie tezy kwestionować w totalnie indoktrynowanej  szkole. A ja pamiętam z lekcji geografii w naszym Liceum, że ropa naftowa była i na  Półwyspie Arabskim i (o zgrozo!) w Teksasie oraz w Wenezueli, oczywiście i w  Związku Radzieckim.  

Zimnowojenne lata pięćdziesiąte  

Atrakcją były wówczas niedzielne wyjazdy aktywu szkolnego na wieś. Polegało to na  udziale młodzieży w grupach agitatorów mających przekonać opornych rolników do  zakładania kołchozów, na gruncie polskim tzw. spółdzielni produkcyjnych. Innym  razem była to pomoc w przeprowadzaniu remanentów w sklepach „Samopomocy  Chłopskiej”, szczególnie przy zmianach cen. Dostałem wtedy dobrą, bo praktyczną  lekcję ekonomii. Na wiejskim zebraniu w Wyrozębach, rolnik domagał się odpowiedzi  na proste pytanie: dlaczego tanieją statki i lokomotywy a drożeją brony i lemiesze? 

Żaden z agitatorów nie potrafił tego wytłumaczyć. Jakby na to nie patrzeć były to  dobre lekcje „wychowania obywatelskiego”, z elementami ekonomii socjalistycznej,  które do dziś pamiętamy. Wspominaliśmy te czasy z Heńkiem Puchalskim w jego  rodzinnych Białobrzegach nad Bugiem. Heniek zanim przeszedł na emeryturę chronił  życie i mienie mieszkańców Białostocczyzny, pracując na kierowniczych  stanowiskach w Zawodowej Straży Pożarnej. To zdarzenie z wiejskiego zebrania w  Wyrozębach, każdy z nas pamiętał inaczej, ale jedno wrażenie było wspólne i  zakiełkowało nieufnością do władzy w głowach młodych ZMP-owców. Ja na przykład,  już mniej żarliwie przekonywałem swojego dziadka do podpisania listy kandydatów  do rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, mającej powstać w Bachorzy. Ze wszystkich  moich argumentów o wyższości kolektywnego gospodarowania nad indywidualnym,  dziadek Paweł robił sieczkę, jeśli mam zostać przy rolniczej terminologii. A ja  dostałem właśnie bojowe zadanie przekonać dziadka – nonkonformistę do  podpisania listy założycieli Spółdzielni w Bachorzy. Wtedy niewiele wiedziałem o  zasługach dla Ojczyzny właścicieli majątku w Bachorzy – Z

 (brak tematu)

Odebrane

Wacław Kruszewski <waclawkruszewski37@gmail.com>	pon., 9 lut, 12:52 (23 godziny temu)
do sercepolski

--

Z wyrazami szacunku

Wacław Kruszewski

https://waclawkruszewski.blogspot.com/

mail: waclawkruszewski@gmail.com

tel: 516 134 365Na jednej z licznych udanych imprez Sokołowskiego Ośrodka Kultury, były starosta sokołowski pan Antoni Czarnocki wspominał swoje pierwsze dni w naszym mieście. Zachował w pamięci dwa wydarzenia związane z kulturą – montaż stalowych konstrukcji dachu, z udziałem helikoptera w roli podniebnego dźwigu i lubianą przez sokołowiaków towarzyską imprezę „Schadzka u Wacka”. Zapewne pamięta też o innych wydarzeniach ale przypomniał te, które wypadało wygłosić na jubileuszu Sokołowskiego Ośrodka Kultury, na którym też byłem. O licznych imprezach teraz piszą i mówią bezustannie, potwierdzając stare przysłowie, gdzie chleba brakuje tam organizuje się igrzyska. Zajmę się więc wydarzeniem bez precedensu w historii naszego miasta, owym montażem konstrukcji dachu nad wypaloną salą kinową domu kultury. Pożar wywołali robotnicy spawający metalowe sztangi fartuchów maskujących scenę. Ciekły metal spadał na pluszowe kurtyny oraz ekran kina i tlił się, gdy bezmyślni wykonawcy roboty spokojnie spożywali śniadanko. Sjestę przerwał gryzący dym, który wypełnił pomieszczenia obok sceny. Wszczęli alarm. Przyjechała straż. Ale ogień już przeniósł się na drewniany strop sali kinowej i był nie do opanowania. Strażacy i liczni mieszkańcy miasta, ruszyli do pomieszczeń nie zagrożonych pożarem, by ratować z nich wyposażenie domu kultury i biblioteki. Z holu wyniesiono dwie wielkie palmy podarowane domowi  kultury przez  dr Edwarda PERŁOWSKIEGO,  wielce zasłużonego lekarza i społecznika oraz kryształowe lustra z pałacu Malewiczów. Z kabiny chciano wyrwać dwa projektory filmowe zakotwiczone w betonowej posadce, ale zdążyłem powstrzymać tę operację. Ze studia nagrań uratowane urządzenia uzupełnił pan Wacław Cichocki przyprowadzając s pod ZOR – zapłakanego chłopaka dźwigającego „trofiejny” magnetofon. Wystraszony chłopczyna zaklinał się, że znalazł zdobycz na ulicy i miał go właśnie odnieść do domu kultury, gdy złapał go ten pan i postanowił, że pójdą razem. Jak bywa w takich zdarzeniach bałagan był nie do opanowania. Tłumy ludzi. Sterty książek, mebli, instrumentów muzycznych, wzmacniaczy, magnetofonów, głośników, aparatów projekcyjnych, wyposażenia ciemni fotograficznej i studia nagrań, radioklubu i pracowni plastycznej. Słowem całego ruchomego majątku Powiatowego Domu Kultury, skrzętnie gromadzonego przez lata. Natychmiast po pożarze, zarządzona przeze mnie inwentaryzacja wykazała, że z bogatego wyposażenia nic nie zginęło, że uszkodzono prze zalanie jedynie kilkaset książek. Wprawdzie z mieszkania, obok studia nagrań pani Lilien Frankowski, asystentki kierującego budową Zakładów Mięsnych p. Kępy, wyniesiono bezpowrotnie kilka zgrzewek piwa w puszkach i kilka koniaków ale poszkodowana nie zgłaszała pretensji uznając słusznie, że nie szkoda róż, gdy płoną lasy.

Nie muszę przekonywać, jakim uznaniem cieszył się dom kultury wśród mieszkańców Sokołowa w latach siedemdziesiątych. Wystarczy obejrzeć sobie jedną z niedawnych wystaw SOK. Toteż pożar domu kultury i spowodowana nim przerwa w pracy, wywołała w mieszkańcach i władzach miasta niebywałą chęć wspólnej pracy na rzecz przywróceniu warunków działalności tej instytucji. Michał Woźniak – Przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej i jednocześnie szef Rady Programowej Powiatowego Domu Kultury powołał niezwłocznie Społeczny Komitet Odbudowy Domu Kultury. Utworzono konto bankowe, na które jeszcze liczne w Sokołowie zakłady pracy i Rady Zakładowe Związków Zawodowych wpłacały pieniądze. Pod nadzorem prokuratora Ryszarda Wionczka i ekspertów straży pożarnej przystąpiono do odgruzowania sali widowiskowo – kinowej z resztek konstrukcji dachowe, do której umocowanych było 2400 kolorowych reflektorków. To one przed każdą projekcją filmową dawały bajkowe refleksy światła na gipsowych płaszczyznach sufitu. Sala kinowo-teatralna wyposażona była w 420 giętych, tapicerowanych foteli. Jej ściany obłożone profilowanymi elementami gipsowymi dawały wspaniałą akustykę, chwaloną przez licznie występujących w Sokołowie artystów. Te warunki i sprawność pracowników domu kultury w organizowaniu widowni, sprawiały, że każdy liczący się w kraju zespól estradowy, każdy uznany i modny artysta chcieli grać i śpiewać dla mieszkańców naszego miasta. Niedawno pani Maria Koc – niegdyś dyrektor Sokołowskiego Ośrodka Kultury, a obecnie senator i wicemarszałek Senatu  RP pisała w Internecie, zdziwiona jak to się stało, że po Katowicach i Warszawie trzeci koncert w Polsce kultowego węgierskiego zespołu Omega odbył się w Sokołowie. Posługując się tekstem Imć pana Zagłoby – Jam to uczynił.

Póki co wracam do montażu dachu i helikoptera. W ekspresowym tempie inżynierowie zaprojektowali 5 stalowych a więc ogniotrwałych wiązarów dachowych, których wykonanie zlecono siedleckiemu Mostostalowi. Tam naszym orędownikiem był Adam Klejc. Wcześniej krótko pracował w Sokołowie, bodaj w Spółdzielni Drzewnej i bywał na imprezach domu kultury. Dzięki niemu znalazł się odpowiedni deficytowy materiał i moce produkcyjne na wykonanie nietypowego zadania nie planowanego wcześniej. Młodym czytelnikom wyjaśniam, że cała gospodarka była w latach PRL-u planowa a to oznaczało, że jeśli czegoś nie było w planie, nie miało szans na realizacje. Jak sobie z tym poradził Adam Klejc, nie wiem. Wiem, że niebawem na stadionie przy ulicy Lipowej zwieziono 5 stalowych krokwi o rozpiętości ponad 12 metrów, wysokości około 3 metrów i wadze do 5 ton, skąd transportowy śmigłowiec miał je przenieść na dach domu kultury i umiejscowić precyzyjnie we wcześniej przygotowanych gniazdach. Zanim do tego doszło, trwały narady ze specjalistami, jakim sposobem, tak ciężkie konstrukcje założyć nad salą widowiskową, mieszczącą się w środku budynku. Z obliczeń długości wysięgnika i ciężaru wyszło, że taki dźwig może być tylko na budowie Petrochemii w Płocku. Najpierw jednak rozeznać, czy kierujący prestiżową inwestycją w kraju, zgodzi się wynająć taki dźwig i czy znajdziemy na to pieniądze.

Sokołowianin, pan Witek Domański, pracujący w kierownictwie budowy Petrochemii w Płocku rozwiał nasze nadzieje. Nie ma szans na wypożyczenie dźwigu z budowy, którą żywo interesuje się Premier Jaroszewicz, tym bardziej, że mają opóźnienia i gonią plan.

Szkoda waszego czasu i szynek z Zakładów Mięsnych, poszukajcie innego rozwiązania. Można np. pociąć krokwie na elementy i pospawać je ponownie, albo poszukać dźwigu u kolejarzy. W PKP są dźwigi zdolne podnieść nawet lokomotywę, ale żeby je sprowadzić, trzeba od dworca do parkingu domu kultury pobudować tory i to przez wał przeciwpowodziowy, który teraz jest ulicą Marii Curie Skłodowskiej. Kosztów takiej operacji miasto nie udźwignie, a ponadto ramię dźwigu jest za krótkie, by sięgnąć do środka sali – rozwiał wszelkie nadzieje inż. Franciszek Łomża, jeden z ekspertów budowlanych zaangażowanych w dzieło odbudowy domu kultury. Sytuacja stała się patowa. Dyskusjom i radom ekspertów nie było końca. Rozwiązania nie było. Zdecydował przypadek. Siedzieliśmy jak wiele razy w moim biurze ze Zdzisławem Laksem, Antonim Chłopkiem, Franciszkiem Łomżą i Jasiem Piekarskim przy kawie, kanapkach i nie tylko, szukając skutecznego rozwiązania problemu. Ktoś zauważył, że przyszedł czas na dziennik telewizyjny. Włączyłem telewizor, a w nim ukazał się śmigłowiec niosący ponad dachami Krakowa pomnik króla Władysława Jagiełły, by po chwili osadzić go na fundamencie przy placu Jana Matejki. – Mamy rozwiązanie – stwierdziłem z przekonaniem. Nie czekając na opinie pozostałych obserwatorów dziennika, poprosiłem Jadzię Witkowską, która zawsze była „pod ręką”, gdy działo się coś ważnego, o odszukanie telefonu do firmy, która dokonała tak spektakularnej operacji przy montażu pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie. Rano miałem namiary na dyrektora Zakładu Usług Lotniczych w Nasielsku. Zadzwoniłem i przedstawiłem nasze problemy, akcentując bezradność różnych decydentów w ich rozwiązaniu. Dyrektor pozwolił mi się wyżalić i obiecał przyjazd do Sokołowa w celu zbadania sprawy. Byliśmy uratowani. Niebawem na stadionie wylądował potężny helikopter, z którego wyjechała „operacyjna” Nyska. Montaż 5 wiązarów z ich transportem ze stadionu na dach domu kultury trwał niepełną godzinę, a koszt był nieporównanie mniejszy od innych wyliczanych wariantów. Za usługę zapłaciliśmy pieniędzmi mieszkańców Sokołowa zebranymi na koncie społecznego komitetu odbudowy domu kultury. Warto o tym pamiętać, jak i o tym, że już w 3 miesiące po pożarze w kawiarni „Niespodzianka” odbyła się projekcja filmowa dla członków Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Zbyszek”. Jak tak sobie wspominam i konfrontuję z obecną rzeczywistością, dostaję gęsiej skórki. Nie mogę pojąć, że teraz problemem jest organizacja kina letniego (kiedyś na projekcji filmu Krzyżacy na stadionie sprzedano 4670 biletów, ilu było gapowiczów – nikt nie policzył). Problemem jest organizacja Kupalnocki w Gródku, zorganizowanie wystawy przepięknych zdjęć Michała Kurca, wydanie książki na jubileusz 50-lecia Sokołowskiego Ośrodka Kultury, a nawet zwykłej dyskoteki. Czy to problem pieniędzy, czy ludzi? Kto wie, niech napisze.

 

Rak telewizyjny, czyli dlaczego kultura choruje? Brak bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, jakie oferują placówki kultury, ma decydujące znaczenie dla jakości życia i dla rozumienia problemów świata Czytelnicy zainteresowani sprawami kultury pamiętają, że 29 maja, na kolejnym, szóstym już spotkaniu animatorów kultury w Domu Pracy Twórczej” Reymontówka” w Chlewiskach ogłoszono apel o zmianę systemu finansowania kultury zagrożonej dziś przez zanikający mecenat państwa nad strefą twórczości i upowszechniania kultury. W najtrudniejszej sytuacji dziś znalazły się biblioteki i domy kultury na wsi i małych miastach. Nasz apel kierowaliśmy do liderów partii politycznych, mając nadzieję, że wzbogacą swoje programy wyborcze o tak potrzebną dzisiaj – kulturę. Jej braku doświadczamy na każdym kroku, szczególnie wśród zacietrzewionych polityków, nawet tych z tytułami profesorskimi. Widać to w programach telewizyjnych, w transmisjach z obrad Sejmu. Nie umiemy ze sobą rozmawiać bez agresji, pomówień i kłamstw. Nie umiemy pięknie się różnić w sprawach, co do których mamy różne poglądy. Moim zdaniem przyczyną jest zanik kultury przede wszystkim wśród tych, którzy za nią odpowiadają. A odpowiedzialność ta należy do elity społecznej, do liderów środowisk w których żyją i działają. Zasłużenie czy nie, uchodzę za takiego lokalnego lidera w środowisku pracowników kultury, z którymi pracowałem w Sokołowie i Siedlcach przez 42 lata mojej aktywności zawodowej. Dlatego ,w miarę swoich skromnych możliwości, staram się by doceniano pracę bibliotek, domów kultury, świetlic i klubów szczególnie tych najmniejszych działających na wsi. W latach sześćdziesiątych założyliśmy ich ze Zdzisławem Lechem – przewodniczącym Zarządu Powiatowego Związku Młodzieży Wiejskiej 46 w powiecie sokołowskim. Po połowie – Klubów Rolnika, utrzymywanych przez Gminne Spółdzielnie i Klubów Ruch – koncernu RSW Prasa Książka „Ruch” Nie ostał się żaden. Zmarła niedawno śp. Lucyna Maksimiak doprowadziła Wiejski Klub Rolnika w Hołowienkach do pierwszego miejsca w Polsce. Do dziś mieszkańcy wsi i aktorzy Teatru Ziemi Mazowieckiej z sentymentem wspominają wzajemne przyjacielskie kontakty zapoczątkowane realizacją konkursu „Wieś bliżej teatru” Brak takich bezpośrednich ludzkich kontaktów mieszkańców wsi z artystami, pisarzami, dziennikarzami dodatkowo zubaża intelektualną kondycje wiejskiego elektoratu, ulegającego wszelkiej demagogicznej manipulacji przed wyborami. Kto pamięta pobyty w sokołowsko-podlaskich wsiach pisarzy: Jana Gerharda, Wojciecha Żukrowskiego, Cezarego Chlebowskiego, Edwarda Redlińskiego; aktorów: Stanisława Mikulskiego, Wacława Kowalskiego, Leonarda Pietraszaka, Ryszarda Pietruskiego, Ryszarda Filipskiego i wielu, wielu innych w organizowanych przez biblioteki i kluby kultury spotkaniach literackich pod nazwą „Niedziel na wsi”, ten wie, jaka była przyjazna atmosfera tych spotkań, jaka wzajemnie wartościowa wymiana poglądów. Z nastaniem nowego modelu upowszechniania kultury zmieniły się metody kontaktów społecznych. Pamiętam, jak na jednej z narad w sprawie braku pieniędzy na kontynuację budowy domu kultury w Sokołowie, przewodniczący Warszawskiej Wojewódzkiej Rady Narodowej inż. Mierzwiński, wyraźnie rozeźlony moimi wypowiedziami oświadczył: „jeśli chcecie mieć dostęp do kultury w Sokołowie, to zaprenumerujcie każdemu mieszkańcowi miasta „Trybunę Ludu”. Będzie taniej i skuteczniej”. Z propozycji nie skorzystaliśmy i dom kultury, chociaż po 14 latach, został zbudowany. Mam nieodparte wrażenie, że koncepcja inż. Mierzwińskiego znalazła naśladowców. Wielu samorządowców myśli podobnie. Po co utrzymywać domy kultury na wsi, skoro każdy prawie mieszkaniec ma telewizor, a nawet komputer z dostępem do Internetu. Przecież to nic nie kosztuje naszej gminy. Dostęp do kultury jest bardzo bogaty. Kto ma taka potrzebę, może dowolnie wybierać pomiędzy serialami, filmami, poradnikami gotowania, debatami polityków, itp. itd. Pomińmy tu jakość programów telewizyjnych, na które widzowie nie mają żadnego wpływu. O wszystkim dziś decydują politycy. To jednak nikt nie zaprzeczy, że brak bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, jakie oferują placówki kultury, ma decydujące znaczenie dla jakości życia i dla rozumienia problemów świata. W 1975 roku studenci Uniwersytetu Warszawskiego prowadzili badania naukowe na temat potrzeb kulturalnych młodzieży w gminie Jabłonna Lacka. Z badań tych wynikało, że młodzież chodzi do kina przede wszystkim dlatego, by spotkać się ze swoimi rówieśnikami, porozmawiać, a przy tej okazji obejrzeć film w kinie, które jeszcze funkcjonowało we wsi zanim zlikwidował je wszechogarniający rak telewizyjny. Teraz wystarczy browarek ,kanapa i pilot do telewizora. Na rozmowę z drugim człowiekiem ,na przeczytanie książki szkoda czasu.

 

Zmarł Janusz Nowicki były dyrektor Departamentu Domów Kultury i Bibliotek  Ministerstwa Kultury i Sztuki	21:14 (3 minuty temu)

Znałem Go gdyż całe lata  pracowałem razem nad cywilizacyjnym rozwojem mieszkańców Podlasia i wschodniego Mazowsza . On w  Warszawie w Ministerstwie Kultury i Sztuki ja 100 kilometrów   od stolicy na wschodnich kresach Rzeczpospolitej Razem walczyliśmy z cenzurą  i biurokracją ograniczającą ludzkie inicjatywy.  Janusz jak niewielu ówczesnych urzędników szczebla centralnego rozumiał i wspierał kulturę na polskiej prowincji, na wsi i w małych miasteczkach.. Tam gdzie była uboga i bardzo potrzebna.. Potrafił wprowadzić do planów gospodarczych Polski budowę nowego kina w  Minsku Mazowieckim i Szkołę Muzyczną w Siedlcach. Szczególną troską otaczał  program remontów  zabytkowych dworów ,i pałaców a  w  nich organizację bibliotek ,muzeów i domów kultury Pomnikowymi dziełami Dyrektora Janusza Nowickiego pozostaną na wieki zabytkowy ratusz w Maciejowicach ocalony i zaadaptowany na muzeum T Kościuszki, biblioteka w    Węgrowie w  zabytkowym domu kupców Gdańskich i Dom Pracy Twórczej Reymontówka w Chlewiskach.  Jako nauczyciel z zawodu  dbał o rozwój ciągłe doskonalenie kadry animatorów kultury stwarzając im szansę studiowania na uczelniach artystycznych i uniwersytetach. Przy tym wszystkim był  niezwykle  życzliwy  na ludzkie potrzeby. W tamtych czasach w których zbyt dużą rolę widziano w propagandzie  kultury  wielkomiejskiej Janusz dostrzegał wartości  jakie wnoszą do kultury narodowej  twórcy ludowi,, muzycy orkiestr OSP, członkowie amatorskich  zespołów artystycznych  .Takich działaczy kultury dziś nie zobaczysz i dlatego to wielka strata dla nas wszystkich ludzi myślących i  społecznie wrażliwych  jak śp. Janusz Nowicki. Pozostanie w naszej pamięci.

i

--

  W grudniowym numerze tygodnika Angora ukazał się mój tekst o leśniku z  Holenderni panu Jankowskim ,którego druku odmówiły lokalne gazety i portale internetowe .którym posłałem go na zasadzie pro publico bono  by zapoznały swoich czytelników z ciekawymi historiami naszych rodaków Tak wygląda misja edukacyjna prawicowych komunikatorów. Cieszy mnie że moje teksty drukują centralne i zagraniczne  pisma chociaż piszę o sprawach lokalnych. jak ostatnio  Wspomnienia dyrektora domu kultury w Angorze. i o  "Paniczu" Heleny Mniszek w Kurierze Galicyjskim na Ukrainie

Od pani Leokadii Tykockiej ,kierującej siedlecką redakcją Trybuny Mazowieckiej dostałem prestiżowe dla mnie zadanie. Miałem wyszukać i
opisać do świątecznego numeru gazety jakiegoś weterana pamiętającego
wigilię  Bożego Narodzenia z  czasów wojny i okupacji .Ochoczo wziąłem
się za realizację zadania, które mieściło się w moich
zainteresowaniach. Z  wielu rozmów z żyjącymi jeszcze Żołnierzami AK i
moim zwierzchnikiem Lucjanem Maraskiem- V-ce przewodniczącym prezydium
powiatowej rady narodowej w Sokołowie uzyskałem adres i namiary na
pana Jankowskiego- leśniczego w Holenderni. gm Sterdyń. Lucjan znał
leśnika oraz jego wojenne i okupacyjne dzieje więc ułatwił mi kontakt
z człowiekiem ,który o swoich przeżyciach nie z każdym chciał
rozmawiać .Przyjął mnie gościnnie, ale już po pierwszym pytaniu
zderzyłem się ze skromną wiedzą o naszej historii .Moją ze szkół i
Jankowskiego z jego z życia  .  Na pytanie czy pamięta pan wieczerzę
wigilijną z czasów okupacji   odpowiedział pytaniem ; pamiętam ,ale o
którą okupację pan pyta ? Urodziłem się w polskiej rodzinie na Litwie
i odwołując się do poematu Adama Mickiewicza  „ Litwo Ojczyzno moja
przeżyłem 4 okupacje .Encyklopedycznie wymienił wszystkie z datami ,od
buntu Gen. Żeligowskiego po niemiecką okupację Wilna o wyzwolenie
którego walczył w szeregach AK   ,by następnie uciekać do Polski przed
kolejnym okupantem  wyłapującym sojuszników operacji „Ostra Brama”
Udało się z kilkoma kolegami -leśnikami uciec z transportu na Sybir i
ruszyli przez puszczę Rudnicką i Białowieską do  Polski .Żywiąc się
pędrakami i roślinami wygłodzeni i zmęczeni długą drogą dotarli w
Wigilię Bożego Narodzenia 1944 roku na stację kolejową w Białymstoku.
A tu żołnierze radzieccy wprost z wagonów rozdają ludziom chleb.
Osłabiony głodem i odurzony zapachem czarnego wojskowego chleba
podszedłem i ja do wagonu wyzwolicieli i wyciągnąłem rękę po
upragniony chleb czego do dziś nie mogę sobie darować zakończył
powieść leśniczy Jankowski z poleceniem bym napisał jak mówił. Tak
zrobiłem i zadowolony pognałem do Siedlec oddając tekst i zdjęcia do
redakcji. Zdjęcia zrobiłem przy okazji zaproszony przez leśniczego do
przejażdżki dwukółką po lesie w którym trwały prace. W świątecznym
magazynie Trybuny Mazowieckiej ilustrowały artykuł o zwalczaniu
szkodników leśnych.
--
Z wyrazami szacunku

Wacław Kruszewski
https://waclawkruszewski.blogspot.com/
mail: waclawkruszewski@gmail.com
tel: 516 134 365

 brak tematu)

Wacław Kruszewski <waclawkruszewski37@gmail.com>	niedz., 21 gru 2025, 18:27
do Jacek

-Te moje wspomnienia ukazały się w ostatnim numerze tygodnika Angora. Dlaczego mając je za darmo żadna lokalna gazeta nie ma odwagi ich publikować. Jeśli wiecie -napiszcie a za opinię prześlę wspaniały album satyrycznych rysunków Andrzeja Markusza

    Z bardzo wielu imprez jakie miałem przyjemność organizować z
pracownikami domu kultury w latach jak mówią teraz „słusznie
minionych” w mojej pamięci  pozostało  ledwie kilka. Zastanawiam się
jak to się dzieje, że nie pamiętam np. koncertu Czesława Niemena a
dobrze pamiętam występy bułgarskich piosenkarek Krasymiry Minewy i
Margaret Nikołowej Nie wiele  pamiętam ze wspaniałego koncertu
orkiestry jazzowej Gustawa Broma z solistami Heleną Vondraczkową i
Karolem Gottem a dobrze pamiętam ,ze  chór  filharmoników z Nowo
Sybirska wystąpił w Sokołowie w czarnych garniturach i jasnych
brązowych pantoflach hurtem zakupionych w Warszawie. Pamiętam
„Trubadurów” ,bo w czasie ich występu  tuż za ich plecami runęła z pod
stropu sceny metalowa sztanga z maskującą kurtyną. Pamiętam jak Jacek
Fedorowicz  po słowach że jest  gotów stanąć na głowie by rozbawić
sokołowską publiczność .zeskoczył ze sceny i przed  p. Jadzią
Maraskową  stanął na rękach a następnie przedefilował w ten sposób
przed pierwszym rzędem widzów. Pamiętam  dyskusję p. Mirka Zalewskiego
z Jerzym Ofierskim .Zalewskiemu , wówczas pracownikowi  Rolniczej
Spółdzielni Produkcyjnej w Morszkowie, nie podobała się prześmiewcza
krytyka sołtysa  Kierdziołka pod adresem rolników więc  wszedł na
scenę i obsobaczył popularnego w Polsce artystę. Dostał burzliwe brawa
 widzów i podziękowania od władz powiatowych. I tak przywołując dawne
imprezy odnalazłem klucz otwierający wspomnienia dobre i nie zawsze
dobre. Obok wartości artystycznych  w formie i w treści musiało coś
się wydarzyć co zawładnęło pamięcią i nie daje się usunąć. Zona
twierdzi ,ze jak na swoje lata mam  doskonałą pamięć. Tylko żałuje, że
to pamięć wsteczna bo nie pamiętam co miałem zrobić na działce mimo
ciągłego przypominania. Może i tu trzeba poczekać na jakiś incydent
który zaburzy proces myślenia i uaktywni leniwe zwoje mózgowe. Chyba
nie jest żle ,bo właśnie sobie przypomniałem ,że mam podlać kwiatki i
to nie po liściach. Odkąd przekwitło w naszym ogrodzie 936 tulipanów
,na róże ,piwonie i lilie starczy dziesięć konewek wody i znowu będę
mógł snuć wspomnienia ..Piszę ten felietonik w przeddzień święta
Bożego C iała i przypomniała  mi się reakcja ks Kazimierza Gasika,
który przed laty podziękował mi osobiście za bogaty program imprez
artystycznych jaki dom kultury przygotował na to święto. To było
mistrzostwo dyplomacji ze strony duchownego. Wiedział przecież
doskonale, że partyjne kierownictwo powiatu co roku z uporem wymusza
na instytucjach oświaty , kultury i sportu przygotowanie atrakcyjnych
imprez mających odciągnąć młodzież od coraz to większych i okazalszych
procesji. Skorzystałem z metody księdza Gasika i w komitecie
pochwaliłem się jego uznaniem dla domu kultury, Odtąd nie było już
nacisków na organizowanie imprez w czasie mszy i procesji  święta
Bożego  Ciała. Chociaż jeszcze parę lat trzeba było poczekać by na
koncercie dla budowniczych kombinatu mięsnego obok siebie zasiedli  I
sekretarz KP. PZPR w Sokołowie Henryk Bereza i ksiądz  proboszcz
Stanisław Pielasa.  Było tak !  W 1974 roku zakończono budowę Zakładów
Mięsnych – sztandarowej inwestycji w sektorze spożywczym Edwarda
Gierka. .Lokalizacje tej inwestycji zawdzięczamy największemu”
zaświnieniu” powiatu. Musiało być 100 sztuk świń na 100 hektarów
użytków rolnych. .Taki warunek postawili decydenci. I było ! Hodowano
świnki w stodołach, w budowanych naprędce oborach i chlewniach. Nawet
w garażach zestawianych wg pomysłu Inż. Franciszka Łomży  z
betonowych elementów przystanków autobusowych. W tej wielkiej robocie
nie zabrakło od początku do końca Powiatowego Ośrodka Kultury.. Od
zabicia palików przez geodetów na polach PGR wytyczających zarysy
głównych obiektów, po otwarcie zakładów i uroczysty koncert dla
budowniczych. Robiliśmy zdjęcia Organizowaliśmy wycieczki i imprezy
dla międzynarodowej grupy budowniczych..Udostępniliśmy mieszkanie dla
pani Liljen Frankowski - asystentki dyrektora inwestycji pana Józefa
Kępy..Zapracowaliśmy w ten sposób na doskonałą aparaturę nagłaśniającą
i dyskotekową firmy Dynacord o  ówczesnej wartości  17 500 DM.. Do
magazynów Hardwiga w woj. Zielonogórskim trzeba było wysłać dwie”
Nysy” by ten sprzęt przywieżć do Sokołowa. Póżniej zarabialiśmy na
jego wypożyczeniach np. do Ursusa do Estrady Warszawskiej na różne
masowe imprezy w całym województwie warszawskim .Ale koncert na
zakończenie budowy kombinatu mięsnego utrwalił się w mojej pamięci za
sprawą podziału miejsc w pierwszym rzędzie. Fundator koncertu p.Józef
Kępa zażyczył sobie by zasiadł w pierwszym rzędzie obok I sekretarza
komitetu powiatowego PZPR Henryka Berezy i księdza proboszcza
Stanisława Pielasy .Na moją uwagę, że to niemożliwe by Ci dwaj znani
ze swoich przekonań i praktyk przywódcy lokalnej społeczności chcieli
usiąść ,na publicznej imprezie obok siebie p. Kępa odpowiedział
pytaniem A czy to żle?   Przecież z każdym z nich moja firma dobrze
współpracowała w całym dziele budowy kombinatu. i każdemu chcę teraz
podziękować. .Firma Epstein z Chicago zbudowała księdzu proboszczowi
w jedna noc betonową wieżę

na kościele  a pan sekretarz dostał 1200 nowych miejsc pracy Czy to
żle ?- Pewnie że nie żle ,ale u nas nie ma takiego obyczaju .-
odpowiedziałem !  To trzeba go wprowadzić i nie obawiajcie się tego.
Jak pana wyrzucą z pracy dostanie pan u mnie stanowisko , dwa razy
większe wynagrodzenie  i samochód do dyspozycji. Spełniłem życzenie
fundatora i odprowadziłem na wskazane miejsca liderów partii i
kościoła. Zasiedli po obu stronach gospodarza imprezy p. Kępy. Jak się
okazało ,skandalu nie było bo muzyka łagodzi obyczaje.. a jazzowa
podobno budzi z letargu .Ksiądz z sekretarzem zgodnie oklaskiwali
występy znakomitego zespołu „Vistula Riwer Jazz Band „Byłem zadowolony
że  udało się w 1974 roku w moim mieście doprowadzić do zbliżenia
partii z kościołem, chociaż na krótko. bo koncert trwał niespełna 2
godziny.

Wacław Kruszewski